Bí quyết lấy lại động lực khi bạn cảm thấy chán nản và thất vọng

Bạn đang cảm thấy suy sụp phải không?

Không chỉ mình bạn đâu.

Theo Viện Nghiên cứu Sức khỏe Tâm thần Quốc gia Hoa Kỳ (NIMH), có hơn 16 triệu người trong độ tuổi trưởng thành từ 18 trở lên mắc chứng trầm cảm, tính riêng tại Mỹ trong năm 2016.[1]

Và đó còn chưa bao gồm các dạng tâm lý chán nản và thất vọng thông thường đang ngày ngày tàn phá phần đông trong chúng ta.

Trong bài báo này, chúng tôi sẽ xem xét các nguyên nhân khiến bạn thấy chán nản và thất vọng, đồng thời tiết lộ bí quyết giúp bạn tạo động lực khi chán nản.

Mục lục

  1. Trước tiên, bạn có thực sự chán nản không?
  2. 7 nguyên nhân phổ biến dẫn đến chán nản và thất vọng
  3. Cách tiếp cận cơ bản: Những điều không được làm
  4. Cách tiếp nhận khác: Nhận thức bản thân
  5. 3 cách tiếp cận mạnh mẽ để vượt qua chán nản
  6. Những phương pháp lâu dài để trở nên lạc quan
  7. Những suy nghĩ sau cùng

Trước tiên, bạn có thực sự chán nản không?

Những dấu hiệu và triệu chứng của trầm cảm trong số đông.

Chán nản tạo ra những cảm giác lãnh đạm, bất mãn, tuyệt vọng, buồn bã và tội lỗi.

Chán nản kéo dài có thể gây ảnh hưởng đến chu kì ngủ, dẫn đến bồn chồn, mất ngủ hoặc luôn ngái ngủ.

Về mặt hành vi, những người trong trạng thái chán nản thường cảm thấy thất vọng và kích động nhiều hơn.

Chán nản có thể ảnh hưởng đến việc ăn uống của bạn (theo cả hai chiều hướng), khả năng nhận thức của bạn (giảm tập trung) và mức năng lượng của bạn (mệt mỏi).

Được rồi, cứ coi như là bạn đang nói, "Chuẩn, chuẩn và chuẩn".

Tiếp theo thì sao? Hãy cùng khám phá một nguyên nhân tiềm tàng dẫn đến chán nản.

7 nguyên nhân phổ biến dẫn đến chán nản và thất vọng

Hãy lướt qua danh sách này bằng cái đầu thông suốt và xem cái nào đúng với bạn. Thường thì sẽ có một vài yếu tố châm ngòi các trạng thái cảm xúc của chúng ta.

Tiếp theo thì sao? Làm thế nào để bạn có động lực khi chán nản?

Cách tiếp cận cơ bản: Những điều không được làm

Khi hầu hết mọi người cảm thấy chán nản, họ cố gắng "thoát khỏi nó."

Trong một nền văn hóa có khuynh hướng hạnh phúc, chúng ta đều tin rằng chán nản là điều xấu. Nếu ta thấy chán nản, phải thay đổi ngay lập tức.

Và làm sao để thay đổi? Bằng cách gượng ép - buộc bản thân làm những điều ta không muốn.

Nhưng dưới đây là bài học giá trị nhất mà bất kỳ ai cũng có thể học về tiềm thức (subconscious mind) của mình:

Kháng cự cái gì, cái đó sẽ đeo bạn dai dẳng

Thế nghĩa là sao?

Kháng cự lại chán nản và thất vọng không chỉ kéo dài thêm nó mà còn có thể khiến nó trầm trọng hơn. Vì vậy, khi ta cố tạo động lực cho bản thân hoàn toàn qua ý chí, ta chỉ đang nuôi dưỡng con quái vật mà ta cố gắng để thoát khỏi.

Cách tiếp cận khác: Tự nhận thức bản thân

Thay vì cố gắng thoát khỏi tâm lý chán nản, hãy học từ nó. Nó ở đó là có lý do; một phần trong bạn có điều muốn nói với bạn.

Bạn có biết nó đang muốn nói gì với bạn không?

Nhiều khi, chỉ cần có nhận thức rõ ràng về nguồn cơn của tình trạng chán nản, nếu không thể loại bỏ nó hoàn toàn cũng có thể giảm thiểu phần nào .

Đây là cách tiếp cận mạnh mẽ, nhưng có hai lý do hợp lý khiến ta không làm được:

  1. Ta có thể sẽ thấy khó chịu khi đối mặt với sự thật đằng sau sự chán nản và thất vọng của chúng ta. Và chúng ta thường làm những gì có thể để tránh khỏi sự khó chịu ấy.
  2. Nguồn cơn của chán nản và thất vọng không phải lúc nào cũng rõ ràng. Nếu không có đủ kỹ năng tự nhận thức bản thân, chúng ta không thể nhận thức đầy đủ nguồn gốc của chúng.

3 cách tiếp cận mạnh mẽ để vượt qua chán nản

Martin Seligman được xem là cha đẻ của tâm lý học tích cực (positive psycholoy). Trong thời gian đầu sự nghiệp, ông chuyên nghiên cứu về tâm lý chán nản.

Trong tác phẩm mang tính đột phá của mình là Lạc quan học (Learned Optimism), Seligman chỉ ra rằng chán nản là một dạng của bất lực học (learn helplessness). Bất lực học xảy ra khi một vấn đề xuất hiện:

Khi những vấn đề này xuất hiện, ta cảm thấy tuyệt vọng và chán nản. Những biện pháp theo đó được thiết kế để đưa bạn ra khỏi cảm giác rằng những vấn đề của bạn là vấn đề cá nhân, thường trực và ở khắp mọi nơi.

Tôi đã thấy rõ được sức mạnh của việc tiếp cận một cách đa chiều với những vấn đề như tâm lý chán nản. Những biện pháp khác nhau sẽ có tác dụng với những người khác nhau vào thời điểm khác nhau, do đó hãy cứ trải nghiệm đến khi bạn tìm được cái mang lại hiệu quả cho bản thân.

Các cách tiếp cận trên chia thành ba loại: tiếp cận tâm lý, tiếp cận cảm xúc và tiếp cận vật lý.

Liệu pháp cảm xúc đối với chán nản

Nếu bạn nhận thức được mình đang chán nản và biết rõ nguyên nhân, bạn có thể đi sâu vào góc độ cảm xúc.

Hãy nhớ rằng, chán nản chỉ là một trạng thái. Bản thân bạn không phải là sự chán nản. 

Cố gắng tìm ra "trung tâm" của tình trạng chán nản và có thể bạn sẽ nhận ra chẳng có trung tâm nào cả. Sau đó, chán nản sẽ tự biến mất.

Ngoài ra, bạn có thể bày tỏ sự chán nản và thất vọng của mình. Hãy đến một không gian riêng tư như nhà tắm và nói chuyện với phần bản thân đang chán nản ở trong gương. Nhìn ra được điều nó muốn và cần. Dần dần, chỉ cần cho phép phần con người đang buồn bã kia tự mình chia sẻ cũng có thể giải quyết được sự chán nản.

Liệu pháp tâm lý đối với chán nản

Bạn cũng có thể thử kỹ thuật suy tư (meditation technique). Thâm nhập vào cái gọi là bộ óc quan sát (Observing Mind) - phần trong bạn có thể quan sát hoặc chứng kiến những suy nghĩ, cảm giác và thái độ. Hãy dùng bộ óc quan sát để đơn giản là quan sát sự chán nản.

Bằng cách quan sát sự chán nản, nó tạo ra "khoảng cách" giữa bạn và phần trong bạn đang chán nản. Và khoảng cách này thường sẽ tạo ra những viễn cảnh khác nhau đối với những sự kiện xảy ra trong cuộc đời bạn.

Ngoài ra, hãy vào trang Youtube.com và xem một vài video về những cá nhân sống trong những môi trường mà có ít cơ hội hơn bạn một cách đáng kể. Sự đối lập này sẽ giảm thiểu sự ảnh hưởng thấy rõ của những nguyên nhân khiến bạn chán nản và thất vọng, cho phép bạn chuyển sang trạng thái tâm lý mới.

Liệu pháp vật lý đối với chán nản

Một trong số những thứ mạnh mẽ nhất ta có thể làm để đẩy bản thân ra khỏi tình trạng chán nản và đi vào trạng thái có động lực hơn là biện pháp vật lý.

Dưới đây một danh sách những thứ bạn có thể thử:

Những biện pháp lâu dài để trở nên lạc quan

Tất cả những liệu pháp kể trên có thể giúp bạn vượt qua sự chán nản và thất vọng nhưng cách tiếp cận dài hạn tốt nhất để có động lực cho dù phải đối mặt với chán nản là phát triển sức mạnh bản thân và nuôi dưỡng lòng biết ơn.

Thể hiện sức mạnh bản thân

Seligman và những người khác đã phát triển một phương pháp đánh giá tự do để làm nổi bật sức mạnh cá nhân của bạn. Nghiên cứu của ông gợi ý rằng cách tốt nhất để đảm bảo hạnh phúc hiện nay là phát triển bản thân và thể hiện sức mạnh bản thân nhiều nhất có thể.[6]

Nuôi dưỡng lòng biết ơn

Chán nản phần lớn là kết quả của việc tâm trí chúng ta bám lấy những thứ ta không có. Biết ơn là sự thể hiện hoàn toàn trái ngược: thông qua sự biết ơn, ta đón nhận tất cả những thứ ta đang có hiện tại.

Một bằng chứng đáng chú ý cho thấy việc duy trì một nhật ký biết ơn (gratitude journal) nơi bạn nêu ra ba thứ bạn biết ơn mỗi ngày có ảnh hưởng trông thấy đến hạnh phúc của bạn trong 30 ngày.[7]

Những suy nghĩ sau cùng

Vậy bạn sẽ làm thế nào để có động lực khi chán nản và thất vọng?

Hãy nhớ rằng, kháng cự cái gì, cái đó sẽ đeo bám bạn dai dẳng. Cố gắng thúc ép bản thân khi đối diện với sự chán nản có khả năng làm cho sự chán nản càng trầm trọng hơn. 

Thay vào đó, hãy chấp nhận những gì bạn đang cảm thấy lúc nàyNhưng trong lúc này, con người bạn không phải những gì bạn cảm nhận.

Chán nản và thất vọng có thể là những trải nghiệm trong bạn nhưng không phải là con người bạn.

Hiểu được nguồn gốc thực sự của chán nản có thể có ích hơn rất nhiều so với cố gắng "thoát khỏi nó". Sau đó, tập trung vào những thứ bạn có thể làm để nuôi dưỡng những trạng thái cảm xúc mạnh mẽ hơn trong bạn.

Hãy tiếp cận sự chán nản bằng những liệu pháp vật lý, cảm xúc hay tâm lý được nêu ra ở trên và động lực của bạn sẽ tự nhiên tăng dần theo thời gian.

Nguồn ảnh bìa: Unsplash từ unsplash.com

Tài liệu tham khảo

[1]^National Institute of Mental Health: Chuyên đề Chán nản
[2]^Scott Jeffrey: Giải mã nhu cầu của con người để thấu hiểu sự phát triển hành vi và tâm lý của bạn
[3]^Prim Care Companion J Clin Psychiatry: Lợi ích của việc tập thể dục đối với người trầm cảm
[4]^TRE: Tập Thể Dục Giải Phóng Căng Thẳng và Chấn Thương
[5]^Harvard Business Review: Một cuộc nghiên cứu mới khẳng định nghiêm túc rằng: Bạn càng sử dụng Facebook nhiều hơn, thì bạn sẽ càng cảm thấy tệ hại hơn
[6]^Martin E. P. Seligman: Hạnh phúc đích thực: Sử dụng phương pháp Tâm Lý Tích Cực Mới để phát hiện tiềm năng của bạn cho một sự hoàn chỉnh lâu dài
[7]^Greater Good Magazine: Cách Lòng Biết Ơn Thay đổi Bạn và Bộ Não của Bạn
  • Category
  • Nav menu