Bí quyết nâng cấp các kỹ năng tư duy phản biện để có trí tuệ sắc bén hơn

Là con người, chúng ta thường vận hành theo chế độ nhận thức tự động. Chúng ta hiếm khi dừng lại và tự phản ánh về cách chúng ta diễn giải thông tin và tạo ra các mô hình tinh thần để tái tạo nhận thức về thực tế.

Nhưng khi các mô hình tinh thần của chúng ta không phù hợp với thực tế, thì chúng ta chỉ cần bỏ qua thực tế và hoạt động suốt cả ngày với các giả định ngầm. Đây là những lựa chọn trong vô thức. Các mô hình tinh thần cho phép chúng ta đối phó với thực tế một cách đơn giản, nhưng chúng ta sẽ thất bại trong việc đối đầu với thực tế khi nó khác với mô hình tinh thần của mình. Về cơ bản, chúng ta đã vô tình tạo ra một cơ chế mặc định được xây dựng sẵn. [1]

Vậy chúng ta có thể làm gì?

Trước tiên chúng ta phải dành thời gian để tự phản ánh về các kỹ năng tư duy phản biện. Việc đơn thuần hiểu được cách bạn diễn giải và nhận thức thông tin khác với mọi người là bước đi lớn đầu tiên. Để thực sự nâng cấp các kỹ năng tư duy phản biện của bạn, bạn phải kiểm tra xem những suy nghĩ đó nảy sinh trong đầu bạn như thế nào và cách chúng có được.

Tư duy phản biện là việc tự hỏi làm thế nào bạn đưa ra các lựa chọn. Chúng ta có thể chọn tin vào những gì chúng ta nghe hoặc nhìn thấy; tuy nhiên, tại sao chúng ta chọn để tin vào thứ chúng ta nghe hoặc nhìn thấy?

Là một thành viên của Đội Đỏ trong Quân đội Hoa Kỳ, tôi sẽ giải thích cách tôi nâng cấp các kỹ năng tư duy phản biện của mình bằng cách sử dụng Vòng lặp OODA của Đại tá John Boyd làm nền tảng cho tư duy phản biện. Sau đó, tôi sẽ trình bày các biện pháp thiết thực để nâng cấp các kỹ năng tư duy phản biện của bạn để có trí tuệ sắc bén hơn bằng cách sử dụng các công cụ và kỹ thuật từ Đại học Quân sự và Văn hóa nước ngoài (UFMCS), Trung tâm ứng dụng tư duy phản biện (còn gọi là trường Đội Đỏ) và Cẩm nang ứng dụng tư duy phản biện (còn được gọi là Cẩm nang Đội Đỏ).[2]

Mục lục

  1. Tư duy phản biện là gì?
  2. Nền tảng tư duy phản biện: Vòng lặp OODA
  3. Vòng lặp OODA của nhà phản biện: Các quy tắc đơn giản giúp định hướng bạn
  4. Hướng dẫn thực hiện: Các công cụ để áp dụng Vòng lặp OODA của nhà phản biện

Tư duy phản biện là gì?

Tư duy phản biện có thể được giải thích theo một số cách. Hãy cùng xem qua một vài định nghĩa:

Đối với tôi, tư duy phản biện là:

“Tư duy phản biện là quan sát thế giới với một tư duy cởi mở và hoài nghi với mục tiêu khám phá tất cả các lựa chọn thay thế một cách khách quan (càng nhiều càng tốt). Đó là khả năng của chúng ta để định hướng các mô hình tinh thần để nhìn nhận thực tế thông qua một lăng kính vô cảm nhằm tìm kiếm sự thật bằng cách đặt câu hỏi về các giả định của riêng mình và giải mã các lập luận một cách logic. Đó là khả năng của chúng ta để xác định những khoảng trống và khám phá những gì còn thiếu để cải thiện chất lượng quyết định của chúng ta. Cuối cùng, đó là khả năng của chúng ta để làm sáng tỏ các chuỗi thông tin quan trọng khác nhau thông qua một luồng phản hồi liên tục để chúng ta liên tục tạo ra và phá hủy các mô hình tinh thần mới cho phép chúng ta hành động gần hơn với thực tế.” – Dr. Jamie Schwandt

Nền tảng tư duy phản biện: Vòng lặp OODA

Tôi sử dụng Vòng lặp OODA của John Boyd làm nền tảng cho tư duy phản biện. Nó tương tự như Trí tuệ bầy đàn (Swarm Intelligence), nơi chúng ta sử dụng các quy tắc đơn giản để cho phép trí tuệ tập thể xuất hiện. Các quy tắc đơn giản là Quan sát (Observe), Định hướng (Orient), Quyết định (Decide) Hành động (Act).


Vòng lặp OODA là một quá trình ra quyết định và phản hồi tốc độ cao gồm bốn giai đoạn: Quan sát, Định hướng, Quyết định và Hành động.[3] Vòng lặp OODA là một vòng phản hồi liên tục, trong đó mục tiêu là đi qua vòng lặp nhanh hơn đối thủ của bạn.

Tôi sử dụng các quy tắc đơn giản có trong Vòng lặp OODA để hỗ trợ tôi tăng tốc khả năng tư duy phản biện và sáng tạo. Tuy nhiên, đừng nhầm lẫn giữa “đơn giản” với “đơn thuần” vì Vòng lặp OODA sử dụng các quy tắc đơn giản trong một hệ thống phức tạp (chính xác thì Vòng lặp OODA là như vậy).

Chìa khóa của vòng lặp là phản hồi. Vòng lặp OODA tương tự như Vòng lặp kép (Double-Loop Learning), trong đó mục tiêu là sửa đổi việc ra quyết định nhờ vào kinh nghiệm mới.

Vòng lặp kép là quá trình vòng lặp đầu tiên sử dụng các mục tiêu hoặc quy tắc ra quyết định, vòng lặp thứ hai cho phép sự sửa đổi… do đó được gọi là vòng lặp kép. ​​​​​​​[4]


Chris Argyris viết về Vòng lặp kép trong Dạy Người thông minh Cách học tập,

“Một bộ điều nhiệt sẽ tự động bật chế độ nhiệt bất cứ khi nào nhiệt độ trong phòng giảm xuống dưới 68 độ F là một ví dụ điển hình cho vòng lặp đơn. Một bộ điều nhiệt có thể hỏi tại sao tôi lại đặt ở mức 68 độ? và sau đó khám phá liệu một số mức nhiệt độ khác có thể đạt được hiệu quả kinh tế hơn hay không với mục tiêu sưởi ấm căn phòng sẽ được áp dụng trong vòng lặp kép."

Hướng dẫn bao quát ứng dụng Vòng lặp OODA như sau:

Lối tư duy quan sát (Scout Mindset)

Tôi sẽ nói về vấn đề này nhiều hơn trong Hướng dẫn thực hiện: Các công cụ để ứng dụng Vòng lặp OODA của Nhà phản biện bên dưới.

Tính khách quan

Đó là về việc tìm kiếm sự thật. Ở đây chúng ta nên tìm cách tuân theo một khái niệm được giới thiệu bởi Immanuel Kant như một cách đánh giá các động lực cho hành động - được gọi là Mệnh lệnh Tuyệt đối (Categorical Imperative). Kant định nghĩa một Mệnh lệnh Tuyệt đối là một yêu cầu tuyệt đối hoặc vô điều kiện phải được tuân theo trong mọi hoàn cảnh và được chứng minh là sự kết thúc trong chính nó. Ví dụ, “Hành động chỉ dựa trên câu châm ngôn mà theo đó bạn có thể làm theo, đồng thời có thể trở thành luật phổ quát.” Để biết thêm thông tin, hãy truy cập Mệnh lệnh Tuyệt đối.

Tránh cảm xúc ảnh hưởng

Hãy tưởng tượng bạn có thể loại bỏ bản thể khỏi cơ thể và nhìn nhận một cách khách quan cách bạn đưa ra quyết định. Nó giống như kéo tâm trí ra khỏi cơ thể của bạn.

Lý luận ngược

Điều này về cơ bản là giải quyết vấn đề bằng cách làm việc ngược. Một ví dụ đơn giản của phương pháp này là làm ngược lại để giải một bài toán.

Ví dụ: Hãy giải bài toán sau: “Tôi nghĩ về một số và cộng với 3, nhân kết quả với 2, trừ đi 4 và chia cho 7. Kết quả là 2. Số đầu tiên tôi nghĩ đến là gì?" Để giải, hãy đọc bài toán ngược lại. Bắt đầu với: 2 x 7 = 14. Sau đó là 14 + 4 = 18. Từ đó lấy 18/2 = 9. Sau đó lấy 9 - 3 = 6. Cuối cùng, số ban đầu bạn nghĩ đến đầu tiên là 6.

Hơn nữa, Lý luận ngược có thể được nhìn nhận qua lăng kính diễn dịch. Tôi thích diễn dịch hơn quy nạp và đây là lý do tại sao:

Một ví dụ về Lý luận quy nạp: con quạ này màu đen, con quạ đó màu đen, tất cả con quạ đều màu đen.

Lý luận diễn dịch: Tất cả các con quạ đều màu đen, con quạ đó màu đen, do đó nó có màu đen.

Chúng ta đưa ra các Lý luận diễn dịch từ các quy luật để xem điều gì sẽ xảy ra và sau đó thử nghiệm để xem dự đoán có đúng không. Hãy suy nghĩ về nó theo cách này… để kiểm tra xem đầu đốt có nóng không, trước tiên chúng ta phải chạm vào đầu đốt theo Lý luận quy nạp; tuy nhiên, nếu theo Lý luận diễn dịch, trước tiên chúng ta sẽ dự đoán đầu đốt sẽ nóng và sẽ nhận ra rằng không cần phải chạm vào nó.

Một lợi ích cuối cùng của Lý luận ngược là nó buộc tâm trí tuyến tính và logic của chúng ta phải nắm bắt những thứ mà chúng ta thường không nắm bắt được. Ví dụ, hãy đọc câu sau:

Sau khi đọc câu này, bạn sẽ nhận ra rằng cái cái bộ não không nhận ra được “cái” thứ hai.

Bây giờ đọc lại câu, lần này đọc ngược lại. Bạn có nhận thấy rằng bạn đã bỏ lỡ “cái” thứ hai không?

Suy nghĩ-Viết-Chia sẻ

UFMCS sử dụng điều này như là ý tưởng quan trọng nhất để kích hoạt tư duy phản biện. Ví dụ, trước khi đưa ra một vấn đề, trước tiên chúng ta nên suy nghĩ độc lập và có suy tính, sau đó viết ra những suy nghĩ ấy (giúp chúng ta định hình và tinh chỉnh chúng), sau đó chia sẻ chúng một cách có kỷ luật. Điều này đưa chúng ta từ phân kỳ đến hội tụ.

Phương pháp biện chứng

Boyd đã mô tả một thí nghiệm suy nghĩ trong một bài thuyết trình được gọi là Trò chơi chiến lược của? và? Thông qua quá trình Diễn dịch phá hủy (phân tích và tách các khái niệm tinh thần thành các phần riêng biệt) và Quy nạp kiến tạo (sử dụng các yếu tố này để hình thành các khái niệm tinh thần mới), chúng ta có thể tạo ra một mô hình tinh thần mới phù hợp chặt chẽ với thực tế.

Phần 1 của câu hỏi:

“Hãy tưởng tượng rằng bạn đang ở trên dốc trượt tuyết với những người trượt tuyết khác. Bạn đang ở Florida trên một chiếc thuyền máy, thậm chí có thể kéo cả những người lướt ván. Hãy tưởng tượng rằng bạn đang đi xe đạp vào một ngày đẹp trời mùa xuân. Hãy tưởng tượng rằng bạn là một phụ huynh đưa con trai đến một cửa hàng bách hóa và bạn nhận thấy nó bị mê hoặc bởi những chiếc máy kéo đồ chơi hoặc xe tăng với những chiếc bánh xích sâu bướm.”

Phần 2:

“Bây giờ hãy tưởng tượng rằng bạn kéo ván trượt ra nhưng bạn vẫn đang ở trên dốc trượt tuyết. Cũng hãy tưởng tượng rằng bạn loại bỏ động cơ phía ngoài khỏi xuồng máy, và bạn không còn ở Florida nữa. Và từ xe đạp, bạn tháo tay lái ra và tháo rời phần còn lại của xe đạp. Cuối cùng, bạn tháo các xích cao su từ máy kéo đồ chơi hoặc xe tăng. Điều này chỉ để lại các mảnh riêng biệt sau: ván trượt, động cơ phía ngoài, tay lái và xích cao su.”

Bạn tưởng tượng xem thứ gì có thể được tạo ra bằng cách sử dụng các phần còn lại? Xe trượt tuyết

Bây giờ chúng ta hãy chú ý đến bốn quy tắc đơn giản trong Vòng lặp OODA.

Vòng lặp OODA của nhà phản biện: Các quy tắc đơn giản định hướng bạn


Quan sát

Hãy nghĩ về cách chúng ta sử dụng các cảm biến và thu thập thông tin. Trong một tổ kiến, đây là nơi kiến ​​tiết ra pheromone để báo hiệu cho con của chúng khi tìm thấy thức ăn.

Từ đây, chúng ta phát hiện các sự kiện trong môi trường và xác định sự thay đổi (hoặc sự thiếu thốn). Điều này cũng có thể được nhìn nhận là Định vị hoặc Nhận diện (chiến thuật tư duy bầy đàn hoặc trí tuệ nhân tạo).

Các bước:​​​​​​​

Các câu hỏi quan trọng:​​​​​​​

Những công cụ chính:

Định hướng

Hãy nghĩ về một công trường xây dựng nơi diễn ra sự phá hủy (phân tích) và kiến tạo (tổng hợp).

John Boyd xác định định hướng là cách chúng ta tồn tại và phát triển trong một thế giới phức tạp và luôn thay đổi. Điều này cũng có thể được xác định là Hội tụ hoặc Thấu Hiểu.

Cá​​​​​​​c bước:​​​​​​​

Các câu hỏi chính:​​​​​​​

Các công cụ chính:

Quyết định

Hãy nghĩ về một giả thuyết như bạn sẽ làm khi đặt một câu đố với nhau, nơi bạn đang đưa ra dự đoán sau đó kiểm tra chúng.

Ở đây chúng ta phải quyết định trong số các lựa chọn thay thế được tạo ra trong giai đoạn định hướng. Điều này có thể được xác định là Tấn công hoặc Dự đoán.

Các bước:​​​​​​​

Các câu hỏi c​​​​​​​hính:​​​​​​​

Các công cụ chính:​​​​​​​

Hành động​​​​​​​

Hãy nghĩ về thử nghiệm và tái thử nghiệm một giả thuyết.

Theo Boyd, hành động nên nhanh chóng, đáng ngạc nhiên, mơ hồ và luôn thay đổi. Điều này có thể được xác định là Phân tán hoặc Học hỏi.

Các bước:

Thực hiện quyết định của bạn (hoặc hành động được chọn) trong khi đối thủ vẫn đang quan sát hành động cuối cùng.[5]

Các câu hỏi chính:

Các công cụ chính:

Hướng dẫn cách làm: Các công cụ để áp dụng Vòng lặp OODA của nhà phản biện

Giải mã lập luận​​​​​​​

UFMCS cung cấp một nền tảng mạnh mẽ để giải mã một lập luận.

Phương pháp:

4 sự đồng thuận​​​​​​​

Một cách tuyệt vời khác mà cộng đồng Đội Đỏ của Quân đội Hoa Kỳ nâng cấp khả năng tư duy phản biện của họ là thông qua 4 sự đồng thuận sau:

  1. Đừng đưa ra giả định.
  2. Đừng lấy bất cứ thứ gì cho cá nhân.
  3. Làm cho lời nói của bạn hoàn hảo.
  4. Luôn làm hết sức mình.

Cuối cùng, tôi khuyên bạn nên sử dụng những điều đó để ghi nhớ. Tôi đã tạo ra công cụ này để hỗ trợ tôi để vượt qua Vòng lặp OODA của nhà phản biện. Ngoài ra, tôi khuyên bạn nên viết nó vào một thẻ ghi chú và luôn giữ một bản sao bên mình.

SDWFAP

Quan sát

Hãy suy nghĩ như một lính trinh sát – định hướng để thấy những gì thực sự xảy ra.

Trong video sau Tại sao bạn nghĩ mình đúng - ngay cả khi bạn sai, Julia Galef kiểm tra động lực giữa lối tư duy (lối tư duy quan sát – Scout mindset và lối tư duy hành xử - Soldier Mindset) và cách chúng hình thành cách chúng ta diễn giải thông tin:

Galef giải thích rằng Lính trinh sát (Scout) rất tò mò và có nhiều khả năng cảm thấy thích thú khi tìm hiểu thông tin mới. Cô nói nó giống như một cơn thèm giải đố. Chúng ta nên cố gắng phát triển Lối tư duy Quan sát. Hãy xem xét phẩm chất của Trinh sát:

Con chó

Tìm con chó không sủa.

Trong câu chuyện Silver Blaze trong Sherlock Holmes của Arthur Conan Doyle, chúng ta được biết đến một bí ẩn về sự biến mất của một con ngựa đua nổi tiếng vào đêm trước một cuộc đua và vụ giết người huấn luyện ngựa. Mike Skotnicki mô tả câu chuyện về Con chó không sủa:

“Con chó không sủa. Những gì chúng ta có thể học được từ Sir Arthur Conan Doyle về việc sử dụng sự vắng mặt của các sự kiện được mong đợi.” – Mike Skotnicki

Sherlock Holmes giải quyết bí ẩn từng phần bằng cách nhận ra rằng không có ai mà anh ta nói chuyện trong cuộc điều tra của mình xác nhận rằng họ đã nghe thấy tiếng sủa từ chốt gác trong đêm.

Gregory (thám tử tại Scotland Yard), "Có bất kỳ điểm nào khác mà Ngài muốn tôi chú ý không?"

Sherlock Holmes, “Chú ý đến sự kiện gây tò mò của con chó vào ban đêm.

Gregory, “Con chó không làm gì suốt đêm.”

Sherlock Holmes, “Đó chính là sự cố gây tò mò.”

Việc con chó không sủa khi chúng ta mong đợi nó xảy trong khi con ngựa bị đánh cắp đã dẫn Holmes đến kết luận rằng tên tội phạm không phải là người lạ với con chó, mà là người con chó nhận ra; do đó làm cho con chó không sủa.

Từng

Điều gì sẽ tồn tại để một thứ là sự thật?

Ở đây chúng ta có thể sử dụng một công cụ Đội Đỏ của UFMCS có tên là Sẽ thế nào nếu? Phân tích. Công cụ này giả định rằng một sự kiện đã xảy ra với tác động tiềm tàng (tích cực hoặc tiêu cực) và giải thích cách nó có thể xảy ra. Đây là một kỹ thuật hiệu quả để thách thức một tư duy khép kín bằng cách chuyển trọng tâm từ việc liệu một sự kiện có xảy ra hay không sang việc nó xảy ra thế nào.

Phương pháp:

Một kỹ thuật khác bạn có thể sử dụng ở đây là Phép phản chứng. Đây là một công cụ đơn giản nhưng mạnh mẽ.

Phương pháp:

Để biết thêm về kỹ thuật này, tôi khuyên bạn nên đọc Logic: Định hướng bằng hình ảnh.​​​​​​​

Hoảng sợ

Điều gì ngay trước mặt chúng ta là không đúng?

Ở đây chúng ta có thể sử dụng sự kết hợp các công cụ và kỹ thuật.

Ví dụ: nếu bạn có một đội hoặc một nhóm người, bạn có thể sử dụng cái được gọi là Phân tích Premortem và/hoặc Postmortem. Đây là một ứng dụng kích thích tinh thần và là một công cụ tuyệt vời với Giảm thiểu tư duy nhóm. Chúng ta có thể sử dụng kỹ thuật 5-Why sau khi hỏi chuyện gì đã xảy ra. Chúng ta cũng có thể sử dụng Tư duy thuật toán trong đó thực hiện một loạt câu hỏi Nếu-Và-Thì.

Hãy kết hợp cả ba và xem làm thế nào nó có thể áp dụng được:

Tại

Hỏi bằng chứng nào không được nhìn thấy, nhưng sẽ mong đợi một giả thuyết là đúng.


Hãy tiến hành Phân tích các giả thuyết cạnh tranh (ACH). Mục tiêu là xác định các giải thích thay thế (các giả thuyết) và đánh giá các bằng chứng sẽ không xác nhận thay vì xác nhận các giả thuyết. Đây là cách tôi lý luận ngược.

Phương pháp:

Một ví dụ điển hình về ACH có thể được tìm thấy tại Cơ quan tình báo Trung ương Mỹ (CIA).

Mô hình

Mô hình (hoặc vị trí) của lỗ đạn KHÔNG nằm ở đâu?


Nhà thống kê Abraham Wald được giao nhiệm vụ giúp quân Đồng minh quyết định vị trí bổ sung áo giáp cho máy bay ném bom trong Thế chiến II. [6] Quân Đồng minh hy vọng tăng bảo vệ thêm sẽ giúp giảm thiểu tổn thất máy bay ném bom do hỏa lực phòng không của đối phương. Họ nghĩ rằng câu trả lời là hiển nhiên và máy bay ném bom trở về từ các nhiệm vụ đã chỉ cho họ nơi để lắp thêm bộ giáp. Tuy nhiên, Wald không đồng ý. Ông giải thích thiệt hại thực ra tiết lộ những vị trí cần ít áo giáp nhất. Về bản chất, đó là nơi máy bay ném bom có ​​thể bị bắn trúng và vẫn sống sót sau chuyến bay về nhà.

Đây là một ví dụ về sự thiên về lựa chọn hoặc kiêm hưởng, trong đó chúng ta thường chỉ xem xét thông tin được trình bày cho chúng ta và bỏ qua thông tin vắng mặt, nhưng lại có thể có liên quan đáng kể. Ví dụ, các vị trí trên máy bay ném bom không có lỗ đạn có thể đúng là vị trí cần củng cố.

Cuối cùng, chúng ta nên cực kỳ cẩn thận về những gì chúng ta xóa khỏi hệ thống hoặc quy trình. Chúng ta phải nhận thức được các hiệu ứng thứ hai và thứ ba.

Tôi sẽ để lại cho bạn một video cuối cùng: Chó sói thay đổi dòng sông như thế nào:

Nguồn ảnh bìa: Unsplash từ unsplash.com

Tài liệu tham khảo

[1]^Đại học nghiên cứu văn hóa và quân sự nước ngoài: Cẩm nang tư duy phản biện ứng dụng
[2]^USA Army: Cẩm nang tư duy phản biện ứng dụng
[3]^Frans P.B. Osinga: Khoa học, Chiến lược và Chiến tranh
[4]^Wikipedia: Vòng lặp kép
[5]^Ahmad Shehabat và Teodor Mitew: Hiệu ứng phân bố bầy đàn và kết hợp gián tiếp (Stigmergic) trên Mô hình Vòng lặp OODA của ISIS Networks
[6]^Seeking Alpha: Thiên vị kiêm hưởng bóp méo hiện thực như thế nào
  • Category
  • Nav menu